سید حسن قشمی

مطالبات مردم در بوته نقد

انسانها در مسیر تحقق امیال و خواسته های خود و در رسیدن به آرمانها و اندیشه یشان، بر این اعتقاد استوارند که با تاسیس و تشکیل ساختارهایی در ابعاد گوناگون سیاسی – اقتصادی، زمینه های تامین منافع جمعی و اقتصادی – معیشتی خویش را برآورده نمایند و در این میان هر ساختاری که از کارآمدی و توانمندی های لازم برخوردار باشد، می تواند، محقق شدن سیاستها و برنامه های خود را شتاب بخشد.

به عبارتی دیگر جلوه گری این فرایند در جهان امروز  به عینه در قالب و چهارچوب واحد ها و نظام های سیاسی شکل گرفته در جوامع مختلف، رخ می دهد.

صرف نظر از ترکیب ساختاری و شالوده های فکری و پایه های ایدئولوژیکی حاکم بر نظام های سیاسی جهان، باید اشاره نمود که هر نظام سیاسی موجود با الهام از قوانین و اصول مدون شده و منعبث از نظام فکری و جهان بینی غالب، سعی دارد در جهت کارآمدی بیشتر و الگو شدن در خارج از مرزهای جغرافیایی خود، آیینه ای از  پویایی، پایداری و توسعه باشد.

از همین رو  ضرورت حضور واحد های سیاسی جوامع در مجموعه ای از دولت ها، برآیندی از  رقابت ها، منازعات و تعاملات خواهد بود.

استقرار نظام جمهوری اسلامی در ایران که به پشتوانه ی مردم و رهبری حضرت امام خمینی(ره) شکل گرفت، بی تردید، بنای دگرگونی و تحول در ساختار پوسیده ی نظام سیاسی – شاهنشاهی را با هدف جایگزینی نظامی مردمی و الهی پایه ریزی کرد تا از این رو با ورود قدرتمندانه به جهان دو قطبی آن دوره، بیش از پیش چهره ای زیباتر و کارآمدتر از  دین مبین اسلام  درجهان عرضه نماید.

به تحقیق در طول ایام آغازین نهضت مردمی - اسلامی تا پیروزی شکوهمند در سال 57، بسیاری از مطالبات و انتظارات مردم، جریانات سیاسی، روحانیون، نخبگان و توده های میلیونی، در قالب شعار ها و  پیامهایی خاص نمایان شد که بارزترین و شاخص ترین آن ها که مورد اجماع اکثریت مردم و جریانات سیاسی هم بود، شعار تاریخی " استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی" بود.

در این مجال باید اذعان نمود که تحلیل، تفسیر و تبیین این شعار آن طور که بایسته و شایسته نظام  است، در محافل و مجالس علمی، عمومی، رسانه ای و مردمی باز خوانی و باز تعریف نشده است و همین امر باعث مهجوریت واژه هایی چون استقلال، آزادی ،جمهوریت و اسلامیت در ایران پس از انقلاب را فراهم نموده است، حال خواسته یا ناخواسته موجبات سوء برداشتها و سوء نظرهایی شده که مسیر حرکتی نظام را با چالشها و مشکلات عظیمی روبرو کرده است. به نحوی که هر زمان با روی کار آمدن دولتی با هر گرایش و  علقه ی سیاسی و  به دلیل وجود هزاران ابهام و سئوالات بی جواب، این شعار حیاتی و آرمانی، بنابر منافع هیات حاکمه در دولت ها، تفسیر  به رای شده است.

با این اوصاف به ضرس قاطع می توان گفت که اولین و مهمترین مطالبه و خواست عمومی مردم از دولت های منتخب و  سایر مجموعه های حاکمیتی و حکومتی، همان استقلال، آزادی و استقرار کامل نظامی بر پایه جمهوریت و اسلامیت در ایران است.

از سویی دیگر با گذشت سه دهه از حیات انقلاب اسلامی در ایران شاید با اطمینان خاطر بتوان گفت که چنانچه همتی عالی و عزمی جدی در جهت بازخوانی و بازتعریف شعار های اولیه انقلاب اسلامی وجود داشته باشد، آن وقت است که می توان با نگاهی تاریخی و تحلیل تجریبات حاصله از سه دهه سیاستگذاری و برنامه ریزی، مسیر پیش رو را روشن تر و نمایان تر دید.

به سخنی دیگر زمانی که فرایند تنظیم، تدوین و ابلاغ چشم انداز بیست ساله نظام جمهوری اسلامی ایران در کشور از سوی مقام معظم رهبری شکل می گیرد، این امر خود بیانگر آن است که در بسیاری از جهات این ضرورت ها، نیازها، چالشها، کمبودها،ظرفیت ها و قابلیت ها در ابعاد مختلف، دیده شده است و  از همین رو این دولت ها هستند که پس از روی کار آمدن بر سر قدرت و جلب اعتماد مردم، بایستی در شکل دهی و تحقق اصول و مفاد این چشم انداز  مهم، جهاد گونه وارد شوند.

گر چه در این میان اجرای برنامه ها و سیاستهای چشم انداز بیست ساله نظام در زمان حیات دولت های هشتم، نهم و دهم بوده است، اما نقد منصفانه و دلسوزانه دراین راستا، بیان دارد که دولت های مذکور به نوعی در تحقق و عملی کردن این چشم انداز تسامح و کم کاری نموده اند و متاسفانه بیش از آن که از طریق اجرای برنامه های این چشم انداز، مطالبات و انتظارات به حق مردم و رهبری را تامین و برطرف نمایند، فضاهای حاکم، سخن از آن دارد که بخش عظیمی از ظرفیت ها و انرژِی های نظام، صرف مجادلات سیاسی بیهوده شده است و غفلت بزرگی از سوی دولتمردان صورت گرفته که به نوعی با نهایت تاسف رسانه های بیگانه نیز در این گیر و دار ناکارآمدی این دولت ها را به پای نظام جمهوری اسلامی می نویسند.

با این اوصاف امید است دولت ها و دولتمردان در سطوح ملی و استانی، فارغ از هر گونه علقه سیاسی و گرایشات خاص جناحی، تحقق مطالبات و خواست های مردم و رهبری را سرلوحه سیاست ها و برنامه های خود نمایند تا از این طریق نظام جمهوری اسلامی بیش از گذشته با اقتدار و شئکت و عظمت بیشتر، سیر تعالی و اعتلای همه جانبه را طی نماید.